Dlaczego minimalne wynagrodzenie ma znaczenie dla wysokości kar?

Od 2026 roku wzrośnie wysokość kar za przestępstwa i wykroczenia skarbowe. Co istotne, nie jest to efekt nowelizacji Kodeksu karnego skarbowego, lecz konsekwencja wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego bezpośrednio uzależniona jest wysokość grzywien za przestępstwa i wykroczenia skarbowe.

W 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie wyniesie 4 806 zł brutto miesięcznie, co automatycznie przełoży się na wyższe sankcje finansowe nakładane przez sądy w sprawach karnych skarbowych.

Stawki dzienne za przestępstwa skarbowe

W przypadku przestępstw skarbowych kara grzywny  w k.k.s. nie została określona kwotowo. Sąd wymierza ją w tzw. stawkach dziennych, których wysokość jest ściśle powiązana z minimalnym wynagrodzeniem.

Zgodnie z k.k.s.:

  • jedna stawka dzienna nie może być niższa niż 1/30 minimalnego wynagrodzenia,
  • nie może też przekraczać 400-krotności tej kwoty.

Od 1 stycznia 2026 r.:

  • jedna stawka dzienna będzie zatem wynosić od 160,20 zł do 64 080 zł,
  • co do zasady liczba stawek może wynosić od 10 do 720 (jednakże w k.k.s. uregulowane są odstępstwa od tej zasady np. wyrokiem nakazowym można wymierzyć karę grzywny w graniach nieprzekraczających wysokości 200 stawek dziennych).

Oznacza to, że w związku ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia, minimalna grzywna za przestępstwo skarbowe wyniesie 1 602 zł.

Ustalając wysokość jednej stawki dziennej, sąd bierze pod uwagę:

  • wysokość dochodów,
  • sytuację rodzinną i osobistą;
  • stosunki majątkowe;
  • realne możliwości zarobkowe.

Mechanizm ten ma charakter indywidualizujący, jednak w praktyce – przy wyższej płacy minimalnej – może prowadzić do bardzo dotkliwych sankcji finansowych.

Grzywna za wykroczenie skarbowe – model kwotowy

Inaczej kształtuje się odpowiedzialność za wykroczenia skarbowe. W tym przypadku grzywna ma charakter kwotowy, jednak również tutaj minimalne wynagrodzenie wyznacza granice kary.

Sąd może wymierzyć grzywnę:

  • od 1/10 minimalnego wynagrodzenia,
  • do 20-krotności minimalnego wynagrodzenia.

W konsekwencji wzrostu płacy minimalnej w 2026 r.:

  • najniższa grzywna za wykroczenie skarbowe wyniesie 480,60 zł

Co może zrobić przedsiębiorca, aby ograniczyć ryzyko?

Największe zagrożenie nie wynika z celowego działania, lecz z rutyny i automatyzmu w rozliczeniach. Powtarzalne schematy, presja czasu, delegowanie obowiązków księgowych bez bieżącej kontroli czy brak reakcji na zmiany przepisów mogą prowadzić do sytuacji, w której błąd zostaje ujawniony dopiero podczas kontroli podatkowej.

Warto przy tym podkreślić, że nie każda nieprawidłowość wykryta przez organy podatkowe oznacza popełnienie przestępstwa skarbowego. Większość czynów zabronionych określonych w Kodeksie karnym skarbowym ma charakter umyślny, co oznacza konieczność wykazania zamiaru sprawcy.

W praktyce jednak zdarza się, że zarzuty stawiane są pochopnie lub bez dostatecznej analizy, a przedsiębiorca/podatnik w toku – nierzadko długotrwałego –zmuszony jest wówczas wykazywać, że uchybienie było wynikiem błędu, przeoczenia bądź innego niezawinionego czynnika, a nie świadomego działania (np. w przypadku zarzutu popełnienia oszustwa podatkowego). Jednak nie w każdym przypadku takie argumenty pozwolą skutecznie uchylić się odpowiedzialności – zarówno administracyjnej, jak i karnej. Dlatego szczególne znaczenie ma prewencja oraz bieżąca świadomość obowiązków publicznoprawnych, a w przypadku ujawnienia nieprawidłowości – szybka i przemyślana reakcja. W takich sytuacjach pomocne może okazać się wsparcie doświadczonych prawników, którzy w ramach naszej kancelarii oferują merytoryczne wsparcie na każdym etapie postępowania.

Kancelaria Sitnik | sitnik.pl